অনুভৱ তুলসীৰ বাহিৰে কোনেও
বানান কৰি পঢ়িব নোৱাৰে লুইতৰ পানী

“এসাঁজ খুৱালো শাকেৰে
এসাঁজত দিছিলো মাছ
ৰাতিলৈ খুৱাম মঙহ
কলিজাটো কাট তুলসী ”
— এই চুটি কবিতাটো পঢ়ি গাটো শিয়ঁৰি উঠিছিল ৷ এয়া আছিল অনুভৱ তুলসীৰ প্ৰথম কবিতা সংকলন “ নাজমা”ৰ মাজৰ এটা কবিতা ৷ আন এটা কবিতাত তেওঁ লিখিছিল —
“ দুই হাতে খৰছ কৰি
মদকেই খালোহেঁতেন
তুলসী , জীৱনটোনো কি
পৰৰ হাতৰ পইছা ”
ৱাহ ! জীৱন উদযাপন সম্পৰ্কে কি ব্যাখ্যা ! কি উদাসীন ভংগী ! তেওঁ তেনেদৰেই গুচি যোৱা যেন লাগি গ’ল ৷ যিহেতু তেওঁৰ যাবৰ হোৱা নাছিল ৷

৮০ দশকৰ পৰা আমি একেলগে কবিতা লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিলোঁ ৷ নিবিড় বন্ধুৰ দৰে সেই দিনবোৰত আমি একেলগে ঘূৰি ফুৰিছিলোঁ ৷বিভিন্ন অনুষ্ঠানবোৰলৈ গৈছিলোঁ ৷ কিন্তু অনুভৱ তুলসী আছিল মোতকৈ বহু উচ্চ স্তৰৰ কবি ৷ তেওঁ আছিল এনে এজন শক্তিশালী কবি যাক অসমীয়া পাঠকসকলে চিনিবই নোৱাৰিলে ৷ উন্মোচনেই কৰিব নোৱাৰিলে ৷ অসমীয়া সমালোচক সকলো তেওঁক উন্মোচন কৰাত ব্যৰ্থ হ’ল ৷ সেয়ে অসমীয়া পাঠক সকলৰ কাৰণ অনুভৱ তুলসী এজন দুৰ্বোধ্য , জটিল কবি হিচাপেই চিন্হিত হৈ থাকিল ৷

প্ৰত্যেক যুগতেই সাধাৰণ পাঠক প্ৰচলিত কাব্যধাৰাত অভ্যস্ত হৈ থাকে ৷ তাৰ পৰা ওলাব খুজিলেই কবিতাক দুৰ্বোধ্য , জটিল বুলি অভিহিত কৰা হয় ৷ কিন্তু এই দুৰ্বোধ্যতাৰ উৎস বা উৎপত্তিৰ সন্ধান নকৰে ৷ এই দুৰ্বোধ্যতাৰ কাৰণ নতুন কাব্যবোধ , নতুন ফৰ্ম , ভাষা আৰু সভ্যতাৰ নতুন সম্পৰ্ক আদিৰ ব্যৱহাৰো হ’ব পাৰে ৷

প্ৰকৃততে তেওঁৰ নিচিনা এজন কবি অসমীয়া লাভ কৰাটো কম সৌভাগ্যৰ কথা নহয় ৷ কিন্তু তেওঁৰ নিচিনা এজন কবিয়ে অসমত জন্ম গ্ৰহণ কৰাটো তেওঁৰ নিজৰ কাৰণে আছিল এক দুৰ্ভাগ্য ৷ অসম নহৈ ইউৰোপীয় কোনো ৰাষ্ট্ৰত যদি তেওঁ জন্মিলেহেঁন তেন্তে তেওঁ বিশ্বৰ এজন অতি চৰ্চিত কবি হৈ থাকিলহেতেন ৷এই কথা মই দৃঢ়ভাবে ক’ব পাৰোঁ ৷ কিন্তু অসমৰ সাহিত্যিক সমাজে তেওঁক সামান্য “ সাহিত্য অকাডেমী” বটাঁটোকে দিব নোৱাৰিলে ৷ এয়া আমাৰ কাৰণে চৰম লজ্জাৰ কথা ৷

মৃত্যুৰ মাত্ৰ এসপ্তাহ আগতে অৰ্থাৎ ২৩ জুন ২০২৫ ত তেওঁ লিখি যোৱা এটা কবিতা আছিল- দিনলিপি ৷ কবিতাটো তুলি দিছো ৷ পঢ়ি চাওক ....

এজন কবি কিমান শক্তিশালী হ’ব লাগিব যিয়ে নিজৰ মৃত্যুৰ দৃশ্যাবলী এনেকৈ হুবহু ৰূপত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে ৷ কবিসকলক যে ‘ ভবিষ্যতদ্ৰষ্টা ' বুলি কোৱা হয় সেয়া এই কবিতাটোৰ জৰিয়তেই তেওঁ প্ৰমাণ কৰি থৈ গ’ল ৷ অবশ্যে এজন শক্তিশালী আৰু মহৎ কবিৰ ক্ষেত্ৰতহে এই কথা খাটে ৷ বিশ্বত এনে কেইজন কবি আছে যিয়ে তেওঁৰ নিচিনাকৈ নিজৰ মৃত্যু এনেকৈ ঘোষণা আৰু অংকিত কৰি যাব পাৰিছে কবিতাৰে ? এতিয়ালৈ মই দেখা নাই ৷ ....

মই তেওঁক কিমান ভাল পাইছিলো , কিমান শ্ৰদ্ধা কৰিছিলোঁ এই কথা তেওঁ জানিছিল নে নাই মই নাজানো ৷ কিন্তু সিদিনা বুকুত চকুলো সাফঁৰ মাৰি থৈ আমি যেতিয়া তেওঁৰ নিস্প্ৰাণ শৰীৰ চিতাত তুলি দিছিলোঁ , যেতিয়া অজস্ৰ অগ্নিশিখাই তেওঁক আবৰি ধৰিছিল আৰু আমি যেতিয়া দেখিছিলো যে তেওঁ মিহলি হৈ গৈছে ছাইৰ মাজত , তেতিয়া মই দেখিছিলোঁ _ আমি তেওঁক জ্বলাব নোৱাৰিলো ! ওহো ! তেওঁ ছাই নহ’ল !
তেওঁ দেখোন আকৌ উভতি আহিল সেই উজ্জ্বল চকুহালিৰে সৈতে আৰু গুচি গ’ল কবিতাৰ পৃষ্ঠাবোৰলৈ ৷ কাৰণ তেওঁ বানান কৰি পঢ়িব
লুইতৰ পানী ..,
আহক , আমি তেওঁৰ পিছে পিছে যাওঁ ....
আহক আমি তেওঁৰ লগত কথা পাতোঁ ৷ তেওঁৰ কবিতাৰ প্ৰতিটো শাৰী পঢ়ো , উচ্চাৰণ কৰো ৷ উচ্চাৰণ কৰো তেওঁৰ শব্দ শিল্প নিৰ্মাণৰ হাতদুখনিৰ ভাষা ৷ আৰু যেন বুজিব পাৰোঁ সত্যৰ ভাষা এনেকুৱাই ....

***

অসমীয়া প্ৰতিদিন কাকতৰ “ সাদিন “ত প্ৰকাশিত